Η ανθρώπινη φύση

Η ανθρώπινη φύση είναι το σύνολο των έμφυτων, βασικών χαρακτηριστικών, ενστίκτων, ψυχολογικών διεργασιών και βιολογικών ιδιοτήτων που καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι σκέφτονται, νιώθουν και συμπεριφέρονται. Περιλαμβάνει τόσο τις γνωστικές ικανότητες (νους) όσο και τις συναισθηματικές αντιδράσεις, ενώ αποτελεί αντικείμενο μελέτης της φιλοσοφίας, της ψυχολογίας και της βιολογίας. Βασικές Προσεγγίσεις για την Ανθρώπινη ΦύσηΒιολογική/Εξελικτική Οπτική: Περιλαμβάνει τα γενετικά χαρακτηριστικά και τις εξελικτικές προσαρμογές που διαμορφώνουν ένστικτα και νευρολογικές διεργασίες. Φιλοσοφική Οπτική: Ο Αριστοτέλης τόνιζε τον ρόλο του νου και της αγωγής για την επίτευξη της ευδαιμονίας. Άλλες θεωρίες, όπως του Hobbes, εστιάζουν στις ανάγκες, τον πόνο και τις απολαύσεις ως κινητήριες δυνάμεις. Ψυχολογική Οπτική: Εστιάζει στο ασυνείδητο, τις βασικές ανάγκες, την προσωπικότητα και την αυτοπραγμάτωση (Freud, Jung, Maslow).Κοινωνική/Πολιτισμική Οπτική: Εξετάζει πώς η ανατροφή (nurture) και το περιβάλλον διαμορφώνουν τη συμπεριφορά Χαρακτηριστικά της Ανθρώπινης ΦύσηςΣυναισθήματα και Αντιδράσεις: Συμπεριλαμβάνει την ικανότητα για αγάπη, μίσος, φόβο και χαρά, καθώς και την τάση για επιδίωξη ηδονής και αποφυγή πόνου.Συνείδηση και Λογική: Ο άνθρωπος διακρίνεται για την ικανότητα σκέψης και αυτοεπίγνωσης.Συμπεριφορικά Πρότυπα: Κοινά στοιχεία όπως η απληστία, η γενναιοδωρία, η κοινωνικότητα και η τάση για μάθηση. Η ανθρώπινη φύση δεν είναι στατική• αποτελεί μια δυναμική αλληλεπίδραση βιολογικών προδιαθέσεων και περιβαλλοντικών επιρροών που εξελίσσεται. (Προεπισκόπηση ΑΙ).

Ποια είναι η ανθρώπινη φύση; Στέφανος Γκογκόρνας

Ο όρος «ανθρώπινη φύση» αναφέρεται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ανθρώπινου είδους. Αυτά περιλαμβάνουν τον τρόπο που ο άνθρωπος σκέφτεται, νιώθει και συμπεριφέρεται και είναι χαρακτηριστικά που θεωρούμε ότι υπάρχουν στον άνθρωπο εγγενώς. Πολλές είναι οι απόψεις που έχουν διατυπωθεί και που διατυπώνονται ως προς το τι είναι και τι δεν είναι ανθρώπινη φύση. Και όταν κάποιος θεωρεί ότι ορισμένες πράξεις εμπίπτουν στην ανθρώπινη φύση και κάποιες άλλες όχι, στην ουσία χαρακτηρίζει τις δεύτερες ως αφύσικες και μη ανθρώπινες. Τι είναι λοιπόν φυσικό και τι όχι; Είναι άραγε στη φύση του ανθρώπου η κακία και ο εγωκεντρισμός ή ο άνθρωπος γεννιέται καλός και η κοινωνία τον διαφθείρει; Είμαστε από τη φύση μας ανταγωνιστικοί και εργαζόμαστε σκληρότερα όταν έχουμε προσωπικό κίνητρο ή είμαστε αποτελεσματικότεροι και πιο ικανοποιημένοι όταν συνεργαζόμαστε και δουλεύουμε για έναν κοινό σκοπό; Είναι στην ανθρώπινη φύση το έγκλημα και η βία ή μήπως η συμπόνια και η κατανόηση; Είναι κάποιες ανθρώπινες φυλές από τη φύση τους ανώτερες από κάποιες άλλες; Είναι φυσικό να είναι κανείς χριστιανός, βουδιστής, μουσουλμάνος ή άθεος; Είμαστε από τη φύση μας μονογαμικοί ή πολυγαμικοί; Η ετεροφυλοφιλία είναι φυσιολογική και η ομοφυλοφιλία αφύσικη; Είμαστε από τη φύση μας παμφάγοι ή χορτοφάγοι; Είναι στην ανθρώπινη φύση ο σύγχρονος αστικός τρόπος ζωής ή πρέπει να γυρίσουμε σε έναν τρόπο ζωής με λιγότερη τεχνολογία; Πολύ συχνά οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τις γνώμες τους για το τι ανήκει και τι όχι στην ανθρώπινη φύση για να δικαιολογήσουν τις επιλογές τους. Αν είναι φυσικό το άλφα και αφύσικο το βήτα, αισθάνεται κανείς περήφανος που κάνει το άλφα και πιστεύει ότι δικαιούται να επιτεθεί σε όσους κάνουν το βήτα. Οτιδήποτε κάνει ο άνθρωπος όμως, είναι στην ανθρώπινη φύση. Το DNA ενός τροφοσυλλέκτη homo sapiens που έζησε πριν πενήντα χιλιάδες χρόνια στην Αφρική είναι κατά 99% όμοιο με το DNA ενός σχεδιαστή μόδας που έζησε πριν πενήντα χρόνια στο Μιλάνο. Ποιος από τους δύο έζησε σύμφωνα με την ανθρώπινη φύση; Και οι δύο. Ανάλογα με την εποχή και τον τόπου γεννηθήκαμε οι απόψεις μας για το πώς πρέπει να ζούμε και πώς να μη ζούμε διαφέρουν, οι κοινωνικές δομές και οι πολιτικές συνθήκες αλλάζουν, η συλλογική μας γνώση εξελίσσεται. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει φυσικό και αφύσικο, υπάρχει συνηθισμένο και σπάνιο, ηθικά αποδεκτό και απαράδεκτο, νόμιμο και παράνομο, οικείο και ξένο. Και αυτές οι κρίσεις δεν υπάρχουν εκ των προτέρων, δεν είναι θεϊκές εντολές και ούτε βέβαια σύμφωνες ή όχι με την ανθρώπινη φύση. Είναι προϊόντα μάθησης, μίμησης, επιβολής και γνώσης. Κάποτε θεωρούταν φυσικό όσοι έχουν μαύρο δέρμα να είναι ιδιοκτησία όσων είχαν λευκό δέρμα. Σήμερα θεωρείται φυσικό ότι όλοι οι άνθρωποι πρέπει να μοιράζονται ίσα δικαιώματα. Κάποτε ήταν φυσικό να γίνονται θυσίες ζώων για να εξευμενιστούν οι θεοί. Σήμερα είναι φυσικό να προσευχόμαστε για να μας ακούσει ο Θεός. Ανθρώπινη ήταν η φύση και του Αθηναίου πολίτη και του Πέρση βασιλιά και του Ινδού γιόγκι και του Αμερικάνου χίπη και του χριστιανού σταυροφόρου. Η ανθρώπινη φύση περισσότερο από οτιδήποτε άλλο είναι εύπλαστη και προσαρμοστική. Αν ένας άνθρωπος εκπαιδευτεί κατάλληλα μπορεί να γίνει γιατρός, αθλητής, αρχιτέκτονας, καλλιτέχνης, αστροφυσικός ή δολοφόνος. Αν ένα μωρό εγκαταλειφθεί στη ζούγκλα και μεγαλώσει εκεί, η συμπεριφορά του μετά από λίγα χρόνια θα μοιάζει περισσότερο στα τριγύρω ζώα παρά σε ανθρώπους. Αυτό δεν σημαίνει ότι όταν γεννιόμαστε είμαστε άγραφες πλάκες. Όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται διαφορετικοί, έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και πλούσια γενετική κληρονομιά από τους προγόνους τους. Μπορεί να έχουν προδιάθεση και ταλέντο για κάποιες συγκεκριμένες δραστηριότητες και όχι για κάποιες άλλες, υψηλότερα ή χαμηλότερα επίπεδα της μίας ή της άλλης ορμόνης στο αίμα τους, μεγαλύτερη ή μικρότερη ευαισθησία στα εξωτερικά ερεθίσματα και διαφορετικά στοιχεία ιδιοσυγκρασίας. Τα στοιχεία με τα οποία γεννιόμαστε αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον στο οποίο γεννιόμαστε και συνδιαμορφώνουν την προσωπικότητά μας και τελικά τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές μας. Και όλα ανήκουν στην ανθρώπινη φύση η οποία έχει απεριόριστο αρι θμό πιθανών εκφράσεων και εκδηλώσεων και επιτρέπει στον καθένα από εμάς να ζει τη ζωή του με έναν μοναδικό και ανεπανάληπτο τρόπο. https://www.gnosiaki-psychotherapeia.com/post/2018/01/29/

Η ανθρώπινη φύση: Ένα Παράδοξο της Ύπαρξης με ελαττώματα και χαρίσματα Η ανθρώπινη φύση είναι ένα από τα πιο σύνθετα και πολυδιάστατα θέματα που απασχολούν τη φιλοσοφία, την ψυχολογία, τη βιολογία και τις κοινωνικές επιστήμες. Είναι ένας συνδυασμός βιολογίας, ενστίκτων, συναισθημάτων, λογικής και πολιτισμικών επιρροών, που καθορίζουν τη συμπεριφορά και τις επιλογές του ανθρώπου. Η ανθρώπινη φύση είναι γεμάτη αντιθέσεις. Στα χαρίσματα και στις αρετές που χαρακτηρίζουν τον άνθρωπο, αντιπαρατίθενται οι αδυναμίες και τα ελαττώματά του. Αυτά τα στοιχεία, άλλοτε εμφανή και άλλοτε κρυμμένα, επηρεάζουν τη συμπεριφορά, τις σχέσεις και την εξέλιξή μας. Τι είναι η ανθρώπινη φύση 1. Βιολογικός Ορισμός Σύμφωνα με τη βιολογία, η ανθρώπινη φύση είναι το σύνολο των γενετικών και εξελικτικών χαρακτηριστικών που κληρονομούμε και επηρεάζουν τη συμπεριφορά και τις ανάγκες μας. Η εξέλιξη μέσω της φυσικής επιλογής έχει διαμορφώσει τα ένστικτα, τις συναισθηματικές αντιδράσεις και τις νευρολογικές διεργασίες που μας καθορίζουν. 2. Ψυχολογικός Ορισμός Στην ψυχολογία, η ανθρώπινη φύση αναφέρεται στις βασικές γνωστικές και συναισθηματικές διαδικασίες που διαμορφώνουν την προσωπικότητα και τις αντιδράσεις μας. Οι θεωρίες του Freud, του Jung και του Maslow επιχειρούν να εξηγήσουν την ανθρώπινη φύση μέσα από το ασυνείδητο, τις ανάγκες και την αυτοπραγμάτωση. 3. Κοινωνιολογικός Ορισμός Από κοινωνιολογική σκοπιά, η ανθρώπινη φύση είναι προϊόν πολιτισμικών και κοινωνικών επιρροών. Ο κοινωνικός κατασκευαστισμός υποστηρίζει ότι η συμπεριφορά μας διαμορφώνεται από τις κοινωνικές νόρμες και τους θεσμούς, και όχι μόνο από έμφυτα χαρακτηριστικά. Στην ουσία η ανθρώπινη φύση διαμορφώνεται δυναμικά από τη συνεχή αλληλεπίδραση των παραπάνω. Ορισμένα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης φύσης 1. Ενσυναίσθηση & Συμπόνια Η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε και να μοιραζόμαστε τα συναισθήματα των άλλων είναι ένα θεμελιώδες στοιχείο της ανθρώπινης ύπαρξης. 2. Αναζήτηση Γνώσης & Περιέργεια Ο άνθρωπος έχει έμφυτη την ανάγκη να μαθαίνει και να ανακαλύπτει, γεγονός που τον οδήγησε στην εξέλιξη των επιστημών και του πολιτισμού. 3. Φιλοδοξία & Επιδίωξη της Επιτυχίας Η επιθυμία για βελτίωση και πρόοδο είναι εγγενής σε κάθε άνθρωπο, αν και μερικές φορές οδηγεί σε ανταγωνισμό και συγκρούσεις. 4. Ανασφάλεια & Φόβος Οι αβεβαιότητες και οι φόβοι είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης, επηρεάζοντας τις αποφάσεις και τις αντιδράσεις μας. 5. Ανάγκη για Σύνδεση & Κοινωνικότητα Ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ον και η ανάγκη του για επικοινωνία και αλληλεπίδραση είναι καθοριστική για τη συναισθηματική του ευεξία. Η Σύγκρουση Μεταξύ Ενστίκτων & Λογικής Η ανθρώπινη φύση χαρακτηρίζεται από τη διαρκή σύγκρουση μεταξύ των ενστικτωδών τάσεων και της λογικής σκέψης. Από τη μία, τα βασικά μας ένστικτα μάς ωθούν στην επιβίωση, ενώ από την άλλη, η λογική και η ηθική μας επιτρέπουν να αναπτύσσουμε ανώτερες αξίες και να επιδιώκουμε μια πιο δίκαιη κοινωνία. Ορισμένες αδυναμίες & ελαττώματα που μαστίζουν την ανθρωπότητα 1. Αλαζονεία & Υπερηφάνεια Η υπερβολική αυτοπεποίθηση και η υποτίμηση των άλλων μπορεί να οδηγήσουν σε συγκρούσεις και απομόνωση. 2. Ζήλια & Φθόνος Η συνεχής σύγκριση με τους άλλους δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα και υπονομεύει τις διαπροσωπικές σχέσεις. 3. Φόβος & Ανασφάλεια Ο φόβος της αποτυχίας ή της απόρριψης εμποδίζει την προσωπική ανάπτυξη και εξέλιξη. 4. Οκνηρία & Αδράνεια Η αποφυγή ευθυνών και η αναβολή δράσης και κινητοποίησης για σημαντικά ζητήματα μειώνει τις δυνατότητες επίτευξης ατοιμικών και συλλογικών στόχων. 5. Οργή, επιθετικότητα & αυτοκαταστροφικότητα Ο ανεξέλεγκτος θυμός και η βία διαταράσσουν την κοινωνική ειρήνη και καταστρέφουν ανθρώπινες σχέσεις. 6. Αχαριστία & Εγωισμός Η έλλειψη εκτίμησης προς τους άλλους και η εμμονή με το ατομικό συμφέρον υπονομεύουν τη συνεργασία και την αλληλεγγύη. 7. Ψεύδος & Υποκρισία Η εξαπάτηση και η έλλειψη ειλικρίνειας δημιουργούν δυσπιστία και καταστρέφουν την αξιοπιστία των ανθρώπων. Πώς να αντιμετωπίσουμε ελαττώματα & αδυναμίες Η αναγνώριση των ελαττωμάτων μας είναι το πρώτο βήμα προς την αυτοβελτίωση. Η αυτοκριτική, η αποδοχή των λαθών μας και η προσπάθεια για αλλαγή είναι ζωτικής σημασίας για την εξέλιξή μας ατομικά, αλλά και συλλογικά. Ας δούμε και ορισμένα ρητά που επισημαίνουν κάποιες όχι και τόσο εμφανείς ανθρώπινες ατέλειες.

Σχόλιο συντάκτη: Εντυπωσιακή θεώρηση που επιβεβαιώνεται πανηγυρικά από την ιστορία της ανθρωπότητας εώς σήμερα! Η ταπεινή μου επισήμανση αφορά το γεγονός ότι υπάρχουν σήμερα προσεγγίσεις που δε θεωρούν τα ανθρώπινα πάθη ως αδιαπέραστα, παγιωμένα, ανίκητα και μη αναστρέψιμα. Η πιθανή ευρύτερη εφαρμογή των προσεγγίσεων αυτών που έχουν να κάνουν με την ψυχολογία και τις νευροεπιστήμες φυσικά, ίσως μπορεί να επιφέρει κάποτε μια διαφορετική εξέλιξη της ανθρώπινης ιστορίας προς το θετικότερο. Αδιανόητο για την εποχή του ευφυούς αυτού στοχαστή και ακόμη και σήμερα μακρινό όνειρο. Τα όνειρα επιτρέπονται ακόμη σωστά; Σ.Κ.

************ Όλοι είναι ιδιοφυίες. Όμως αν κρίνεις ένα ψάρι από την ικανότητά του να σκαρφαλώσει σε ένα δέντρο, θα ζήσει όλη του τη ζωή πιστεύοντας ότι είναι ηλίθιο. Albert Einstein

Ποια είναι η βασική φύση του ανθρώπου; Όλες οι μελέτες του ανθρώπου από την ιστορία μέχρι τη γλωσσολογία και την ψυχολογία αντιμετωπίζουν το εξής ερώτημα; Αν, σε τελική ανάλυση, είμαστε προϊόντα κάθε είδους εξωτερικών παραγόντων ή αν, σε πείσμα των διαφορών μας, έχουμε κάτι που μπορούμε να το ονομάσουμε κοινή ανθρώπινη φύση, δια της οποίας μπορούμε να αναγνωριστούμε ως ανθρώπινα όντα. Οι θεωρητικοί της προσωπικότητας τολμούν να καταπιαστούν με αυτό το πολυδιάστατο ερώτημα και δίνουν τις δικές τους φιλοσοφικές ερμηνείες για τη βασική φύση των ανθρώπων, υιοθετώντας αρκετά διαφορετικές μεταξύ τους απόψεις σχετικά με τις ιδιότητες της ανθρώπινης φύσης. Διαφορετικές προσεγγίσεις για τη φύση του ανθρώπου Σε κάποιες θεωρίες λοιπόν οι άνθρωποι παρουσιάζονται ως λογικά όντα, δηλαδή εξηγούν λογικά τον κόσμο, σταθμίζουν κέρδη και ζημίες των ενεργειών και των εναλλακτικών τους και συμπεριφέρονται βάσει αυτών των λογικών υπολογισμών τους. Από αυτή την άποψη, οι ατομικές διαφορές αντανακλούν κυρίως διαφορές στις διεργασίες της σκέψης, στις οποίες βασίζονται και οι υπολογισμοί τους. Άλλες προσεγγίσεις βλέπουν τον άνθρωπο ως έναν ζωώδη οργανισμό που διέπεται κυρίω Τις τελευταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα πολύ δημοφιλής, για την κατανόηση του ατόμου, ήταν η θεωρία του υπολογιστή, η οποία έβλεπε τους ανθρώπους ως επεξεργαστές πληροφοριών που αποθηκεύουν και αξιοποιούν συμβολικές αναπαραστάσεις, όπως ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής επεξεργάζεται και αποθηκεύει πληροφορίες. Η έννοια του εαυτού στις νεότερες προσεγγίσεις για την προσωπικότητα Ωστόσο υπάρχουν και προσεγγίσεις που μας εισάγουν στην έννοια του εαυτού ως προνόμιο του είδους μας και της ανθρώπινης μας φύσης και ως κάτι που μας διαχωρίζει από τα υπόλοιπα όντα. Σε αυτές τις νεότερες προσεγγίσεις, η προσωπικότητα με την οποία εμφανίζεται το άτομο μπορεί να οριστεί ως το σύνολο των αντιλήψεων, των πεποιθήσεων και κυρίως των αμυνών του, που συχνά δεν επιτρέπουν στον πραγματικό Εαυτό με κεφαλαίο, να αναλάβει τα ηνία. Σαφώς, για όλες αυτές τις πληροφορίες, το άτομο δεν έχει συνειδητή επίγνωση, ωστόσο όλες αυτές οι κατασκευασμένες πεποιθήσεις μοιάζει να βασίζονται σε λανθασμένες ερμηνείες στις οποίες έχει καταλήξει το άτομο, ερμηνείες που ποτέ δεν αναθεωρεί στην πορεία, όσο και αν αλλάζουν οι συνθήκες της ζωής του. Δηλαδή ακόμα και αν περνούν δεκαετίες, το άτομο εξακολουθεί να ερμηνεύει τα γεγονότα με τον ίδιο τρόπο χωρίς να λαμβάνει υπόψιν του τα καινούρια δεδομένα ή τη μεροληψία που επιδεικνύει. Όσο πιο μεγάλη ψυχική δυσφορία βιώνει το άτομο τόσο περισσότερο φαίνεται να δυναμώνουν οι σκέψεις του που του δείχνουν προς την αντίθετη κατεύθυνση, μακριά από την πραγματική πηγή του πόνου. Προς μια κατεύθυνση λοιπόν, που οδηγεί σε έναν «πετυχημένο» αντιπερισπασμό προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η κατασκευασμένη πεποίθηση δεν θα αποκαλυφτεί γιατί εάν αποκαλυφθεί θα αποκαλυφθεί και ο πόνος που τη συνοδεύει, ένας πόνος που εσφαλμένα θεωρείται δυσβάσταχτος. Φαίνεται ότι το άτομο δεν αντιδρά στο παρόν αλλά στο παρελθόν Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να φτάνει στον χωρισμό από κάποια ερωτική σχέση, η οποία οδηγούσε σε αρκετά προβλήματα και σε καμία περίπτωση δε χαρακτηρίζονταν από ουσιαστική επικοινωνία, ασφάλεια ή απλά από τη χαρά της συνύπαρξης και της συνοδοιπορίας μεταξύ των δύο μερών της. Ωστόσο, ένα χαρακτηριστικό της σχέσης ήταν ο εκρηκτικός και ακραίος σαρκικός πόθος, αυτός που σχεδόν καταβροχθίζει τον άλλον και που δημιουργεί τη ψευδαίσθηση της οικειότητας, του ταιριάσματος και δυστυχώς τη ψευδαίσθηση της αγάπης. Ο χωρισμός λοιπόν βιώνεται ως το τέλος του κόσμου, ως το απόλυτο κενό και επιπλέον μπορεί το βίωμα αυτό να συνοδεύεται από πληθώρα παραπλανητικών αρνητικών σκέψεων που έχουν ένα και μοναδικό σκοπό να οδηγήσουν στην επανασύνδεση. Και όταν αυτή η επανασύνδεση συμβεί, για ακόμα μια φορά η αυθεντικότητα του ατόμου θυσιάζεται στο βωμό της σχέσης. Ποιας όμως σχέσης; Μια ερώτηση κλειδί που μπορεί να αποκαλύψει πολλά θαμμένα μυστικά, στο βωμό των οποίων δημιουργούνται πολλές στρεβλώσεις της αυτοαντίληψης μας. ε τη βοήθεια λοιπόν ενός ευαισθητοποιημένου και καλά καταρτισμένου ειδικού, αυτό που συνήθως αποκαλύπτεται είναι η ύπαρξη ενός μικρού και πληγωμένου παιδιού που δεν μπόρεσε ποτέ να γείρει συναισθηματικά στον ώμο μιας γονεϊκής φιγούρας, δεν μπόρεσε ποτέ να χορτάσει συναισθηματική ασφάλεια γύρω από τα πρόσωπα φροντίδας του και πάντα περιμένει το πρόσωπο αυτό που θα του προσφέρει τον κόσμο ολόκληρο, δηλαδή τη χαρά, το νόημα, τη δημιουργικότητα, την απόλυτη ηδονή, την ενέργεια, το σκοπό και την πληρότητα. Για αυτό το λόγο, όταν το άτομο χάνει τη σχέση στο παρόν ο πόνος είναι αφόρητος, η σύγχυση είναι καθηλωτική και το κενό δυσβάσταχτο. Μόνο που το άτομο αντιδρά στο παρελθόν και όχι στο παρόν. Δεν το γνωρίζει όμως αυτό. Αυτό που βιώνει είναι θυμός προς το άλλο πρόσωπο, αίσθημα αδικίας, εγκατάλειψης και εξαπάτησης και κυρίως μια έντονη ανάγκη να αλλάξει το άλλο πρόσωπο προκειμένου να πληροί τα κριτήρια που θα τους επιτρέψουν να ζήσουν για πάντα μαζί και ευτυχισμένοι. Αυτό το μικρό και πληγωμένο παιδί λοιπόν φαίνεται πως δημιουργεί κατ’ επανάληψη τέτοιες σχέσεις στη ζωή του, προκειμένου να καταφέρει να κερδίσει τη σχέση, αυτή την πρωταρχική συναισθηματική σχέση που δε μπόρεσε να γευτεί και να χορτάσει όπως του άξιζε και όπως προτάσσει η ανθρώπινη του φύση. Έτσι, τα χαρακτηριστικά που τον έλκουν πραγματικά στο άλλο πρόσωπο δεν είναι αυτά που νομίζει και αυτά που θα αναφέρει πρώτα-πρώτα σε ένα τρίτο πρόσωπο, αλλά τα χαρακτηριστικά εκείνα που προσομοιάζουν στο πρωταρχικό άτομο φροντίδας, εκείνα τα χαρακτηριστικά που υπονομεύουν τελικά τη σύναψη ουσιαστικού και ώριμου δεσμού. Μοιάζει το άτομο να κάνει απεγνωσμένες προσπάθειες να κερδίσει αυτόν τον πρώτο-πρώτο δεσμό που ποτέ δεν ολοκληρώθηκε στη ζωή του, προκειμένου να προχωρήσει ελεύθερα προς τη συναισθηματική ενηλικίωση. Όταν το ασυνείδητο κυριαρχεί Όλα αυτά όμως συμβαίνουν σε ασυνείδητη βάση και όσο το περιεχόμενο των σκέψεων μας που καθορίζουν τη συμπεριφορά μας βρίσκονται στη σφαίρα του ασυνειδήτου, εμείς βιώνουμε μια ανισχυρότητα απέναντι στις αντιδράσεις μας και στις επιλογές που κάνουμε. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι στερούμαστε την πρόσβαση στην αλήθεια και στον αληθινό μας Εαυτό. Προκειμένου να γνωρίσουμε τον ένα και μοναδικό Εαυτό μας χρειάζεται να αποκαλύψουμε την αλήθεια και τη πηγή των αδιεξόδων μας. Χρειάζεται να κατανοήσουμε ότι η φύση μας δεν είναι ελαττωματική αλλά ότι οι πραγματικοί λόγοι που κάνουμε τις επιλογές που κάνουμε και ο λόγος που λειτουργούμε όπως λειτουργούμε, μπορεί να μας οδηγούν σε καταστροφές και υπαρξιακά αδιέξοδα στη ζωή μας, αλλά κατά κάποιον τρόπο αυτά τα πρότυπα συμπεριφοράς και τα πρότυπα της σκέψης μας, έχουν δημιουργηθεί προκειμένου να μας προστατέψουν από τις ερμηνείες που δώσαμε γύρω από αυτές τις πρώιμες τραυματικές εμπειρίες. Δηλαδή εάν μπορέσουμε να νιώσουμε συμπόνοια προς αυτές τις πτυχές μας θα πάψουμε να προσπαθούμε να αποτάξουμε αυτά τα πονεμένα μας κομμάτια που εργάζονται τόσο σκληρά για να μας προστατέψουν. Αυτοί οι φίλοι μας προστάτες, όμως, έχουν το μειονέκτημα ότι δε μαθαίνουν ποτέ από τις καινούριες εμπειρίες και έτσι παραμένουν εγκλωβισμένοι στο παρελθόν και μαζί με αυτούς και εμείς. Όταν όμως τους προσεγγίζουμε με συμπόνοια, ενδιαφέρον και γνησιότητα είναι πρόθυμοι να μας δείξουν από τι μας προστατεύουν και ακόμα να δείξουν εμπιστοσύνη στον Εαυτό μας να αναλάβει τα ηνία. Τι πιστεύουν οι διάσημοι θεωρητικοί Σύμφωνα με αρκετούς νεότερους θεωρητικούς όπως ο Carl Rogers, Richard Schwartz, Gabor Mate και άλλους, όλη η παραπάνω δουλειά, μπορεί να μας αποκαλύψει έναν Εαυτό που είναι κοινός στους ανθρώπους και αποτελεί την ενδότερη μας φύση. Υπάρχει κάτι βιολογικά δοσμένο που περιμένει να αναλάβει τα ηνία της ηγεσίας μας. Δεν φθείρεται, δεν αλλοιώνεται και μπορεί σχετικά εύκολα να βγει στην επιφάνεια σε όλους τους ανθρώπους. Το μόνο κουράγιο που χρειάζεται κάποιος είναι να μπει στη διαδικασία να το κάνει. Σύμφωνα λοιπόν με αυτούς τους θεωρητικούς, την κλινική τους εμπειρία, αλλά και πρόσφατες έρευνες που πλαισιώνουν αυτά τα ευρήματα, ο Εαυτός έχει συγκεκριμένες ποιότητες όπως αυτή της διαύγειας, του γνήσιου ενδιαφέροντος για τον εσωτερικό και εξωτερικό κόσμο, της συμπόνοιας, της δημιουργικότητας, της ηρεμίας, της αυτοπεποίθησης, του θάρρους και της πηγαίας ανάγκης για ουσιαστική ένωση με τους άλλους. Το μυστικό είναι να αλλάξουμε οπτική απέναντι σε εμάς τους ίδιους. Για παράδειγμα όταν αντιμετωπίζουμε κάποιο είδος φόβου, χρειάζεται να μην είμαστε εχθρικοί απέναντι στην ύπαρξη του και να μη λειτουργούμε με μίσος απέναντι του, αλλά να διαθέτουμε λίγο από τον πολύτιμο χρόνο μας προκειμένου να τον γνωρίσουμε και να τον κατανοήσουμε. Και αυτός είναι ένα από τα παιδιά μας και μάλιστα ένα αποκληρωμένο μας παιδί, που εργάζεται σκληρά για να κερδίσει την προσοχή μας και εάν είμαστε αρκετά συμπονετικοί μαζί του θα είναι πέρα για πέρα πρόθυμος να μας δείξει τι είναι αυτό που προστατεύει από τη συνειδητή μας επίγνωση, για να μην πονέσουμε παραπάνω. Ίσως ο Ντα βίντσι όταν φιλοτεχνούσε το αριστούργημα του Μόνα Λίζα, είχε καταφέρει να λειτουργεί μέσα από τον αυθεντικό και δημιουργικό του εαυτό, αυτόν τον εαυτό π ου μπόρεσε να μεταφέρει σε εμάς το απαλό, μητρικό, ερωτικό και τόσο καθηλωτικό βλέμμα της Μόνα Λίζα. Αυτό το βλέμμα που κάποιοι θεωρούν ότι είναι δικό του, άλλοι της μητέρας του, αλλά το ουσιαστικό είναι ότι είναι ένα βλέμμα που σε συνοδεύει και σε ενώνει μαζί του. Ίσως η λέξη "recovery" σημαίνει ακριβώς αυτό το πράγμα: επανακτώ αυτό που υπάρχει ήδη εκεί κι έχω χάσει την επαφή μαζί του, δηλαδή την επαφή με τον εαυτό μου και τη πραγματική μου φύση.

_Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου Δήμητρα Καλογεροπούλου Ψυχολόγος, απόφοιτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Τμήματος Ψυχολογία