Ιχνηλάτες της ανθρώπινης φύσης
5/11/26
Περί αγάπης
Αγάπάμε, όταν δεν πληγώνουμε την αγάπη
Γ.Ριτσος
- Να αγαπάς αυτούς που δεν πληγώνουν την αγάπη.
Ν’ αγαπάς
εκείνους που κρατούν τη φωτιά αναμμένη
σε νύχτες βαριές, γεμάτες σιωπή.
Εκείνους που δεν φοβούνται τη διαύγεια του αισθήματος,
που δεν θρυμματίζουν τις λέξεις στα χέρια τους
σαν γυαλί φτηνό.
Να αγαπάς εκείνους που μιλούν με πράξεις,
που το “σ’ αγαπώ” τους έχει βάρος,
όχι σαν φύλλο στον άνεμο,
αλλά σαν θεμέλιο που δεν γκρεμίζεται.
Γιατί η αγάπη δεν είναι παιχνίδι,
δεν αντέχει τις πρόχειρες καρδιές.
Είναι χώμα γόνιμο για όποιον ξέρει
να δίνει χωρίς να περιμένει αντάλλαγμα.
Όλη η ζωή του ανθρώπου είναι βασισμένη στην επικράτηση έναντι του άλλου. Έτσι ικανοποιείται το ένστικτο. Η χειρότερη έκφραση αυτής της ανάγκης είναι ο πόλεμος, ο φόνος, η εσκεμμένη προσπάθεια ενός ανθρώπου να κάνει κακό σε έναν άλλον. Και έπειτα η αδικία, το μίσος, η οργή.
Άλλες φορές πάλι, η ανάγκη για επικράτηση εκφράζεται εξευγενισμένα, με παιχνίδια, αθλητισμό, ευγενή άμιλλα. Κάποιος χάνει, κάποιος κερδίζει. Γιατί άραγε; Μπορείτε να φανταστείτε παιχνίδι στο οποίο να μην υπάρχει νικητής και ηττημένος; Θα είχε καμία αξία; Σας έχει τύχει ποτέ να θέλετε να παίξετε για να χάσετε; Μάλλον όχι. Εκτός κι αν σας πουν ότι αν χάσετε, θα κερδίσετε.
Όλη η ζωή μας είναι χτισμένη πάνω στην επικράτηση έναντι των άλλων. Για να ικανοποιήσουμε το αίσθημα σπουδαιότητάς μας. Πίσω από την κραυγή για αναγνώριση κρύβεται μια ανάγκη. Η αγάπη.
Ένα συναίσθημα. H αγάπη. Όλα τα άλλα θετικά συναισθήματα είναι παραλλαγές της αγάπης. Και όλα τα αρνητικά συναισθήματα, μίσος, οργή, θυμός, είναι παραλλαγές του φόβου ότι δεν αγαπιόμαστε αρκετά ή δεν θα αγαπηθούμε στο μέλλον.
Φαίνεται παράδοξο, αλλά είμαστε διατεθειμένοι να χάσουμε την αγάπη για να κερδίσουμε την αγάπη. Μιλάμε άσχημα στον σύντροφό μας, τον επιπλήττουμε γιατί δεν μας δίνει σημασία (κραυγή για να λάβουμε αγάπη) και στο τέλος εκείνος μας αφήνει μην μπορώντας να ανεχθεί τη συμπεριφορά μας (απώλεια αγάπης). Κι όλα αυτά, γιατί ψάχνουμε την επικράτηση με λάθος τρόπο.
Τι θα λέγατε να ζητάμε την αγάπη, προσφέροντας αγάπη; Όχι απαιτώντας την; Η επικράτηση έπειτα είναι διπλή, δίσημη. Νικητής και ηττημένος δεν υπάρχουν. Νικούν και οι δυο, όταν νικά ο ένας, καταρρακώνονται και οι δυο, όταν καταρρακώνεται ο ένας. Στέκονται όρθιοι μαζί, όταν σηκώνεται ο ένας.
Το μαζί της αγάπης είναι ένα άλλο, ένα. Η επικράτηση της αγάπης είναι η μόνη για την οποία έχει νόημα να πασχίζουμε.
Τάσος Λειβαδίτης: «Μάθε να αγαπάς αυτούς που δεν πληγώνουν την αγάπη»
Έμαθες να έλκεσαι από τα δύσκολα. Έμαθες να έλκεσαι από ανθρώπους που σε πλήγωναν εύκολα, που δεν δίσταζαν να σου πουν όχι, που δεν σε φρόντιζαν όσο θα ήθελες. Έμαθες να έλκεσαι από ανθρώπους που ενώ γνώριζες ότι δεν είσαι ευτυχισμένος, ευτυχισμένη, παρέμενες και το ονόμαζες σχέση.
Παλιά έλεγες ότι αξίζεις περισσότερα, σταδιακά όμως σταμάτησες να το λες. Τον ξέχασες τον εαυτό σου. Δικαιολογούσες όλες τις συμπεριφορές των άλλων. Έμαθες να εφευρίσκεις δικαιολογίες για όλες τις συμπεριφορές, για όλα τα λόγια, για αυτά που σε πλήγωναν. Έμαθες να λες ότι γίνεσαι πιο δυνατός, πιο δυνατή έτσι.
Έμαθες να προσπαθείς να σώσεις, ακόμα και αυτά που δεν σώζονται. Προσπαθούσες για χρόνια να πείσεις τον εαυτό σου ότι έτσι είναι οι σχέσεις. Δύσκολες, πρέπει πάντα να καταλαβαίνεις τον άλλον, απαιτούν μόνιμα συμβιβασμούς και μόνιμα έπρεπε να προσφέρεις εσύ.
Να σου πω όμως κάτι; Δεν είναι έτσι οι σχέσεις. Έμαθες να αγαπάς όσους πληγώνουν την αγάπη, όσους πλήγωναν εσένα. Ονόμαζες το λίγο πολύ και πάντα δικαιολογούσες. Πάντα έλεγες ότι καταλαβαίνεις τους άλλους και ότι στην αγάπη πρέπει πάντα να ακούμε. Να σου πω όμως κάτι;
Δεν είναι αυτό αγάπη. Στην αγάπη προσφέρουν και οι δύο, νιώθουν και οι δύο, ακούνε και οι δύο, φροντίζουν και θαυμάζουν και οι δύο, ρωτάνε και οι δύο, ενδιαφέρονται και οι δύο, είναι παρόντες και οι δύο, επιδιώκουν και οι δύο, προσφέρουν και οι δύο, θέλουν τη σχέση έμπρακτα και οι δύο.
Δεν πληγώνουν. Δεν μειώνουν. Δεν παραμελούν. Δεν αγνοούν. Δείχνουν, με λίγα ή με πολλά, δεν έχει σημασία. Σέβονται. Και είναι τόσο όμορφο να σε σέβονται, να σε θαυμάζουν, να σου λένε πόσο όμορφος είσαι ή πόσο όμορφο είναι αυτό που έφτιαξες.
Σταμάτησε να δικαιολογείς και να αρκείσαι στα λίγα. Φρόντισε τον εαυτό σου και αγάπησέ τον μέσα από τις επιλογές σου. Μην περιμένεις μία γιορτή για να σου δείξει ο άλλος αν σε αγαπάει. Αγάπη σημαίνει να σου δείχνω καθημερινά ότι αξίζω εγώ να είμαι δίπλα σου.
«Η αγάπη είναι το τώρα, το παρόν. Όταν αγαπάς, δεν πρόκειται να ακολουθήσεις κανέναν. Η αγάπη δεν υπακούει»
[Πηγή: www.doctv.gr]
Έριχ Φρομ – Η τέχνη της αγάπης: τι μας κρατά μακριά από το να μάθουμε να αγαπάμε;
Δεν υπάρχει καμία δραστηριότητα και κανένα εγχείρημα, το οποίο να ξεκινά με τέτοιες τεράστιες ελπίδες και προσδοκίες και παρόλα αυτά να αποτυγχάνει τόσο τακτικά, όσο η αγάπη.
Αν αγαπάμε χωρίς να ξέρουμε τον τρόπο να αγαπάμε, πληγώνουμε τον άνθρωπο που αγαπάμε, συμβουλεύει ο μεγάλος δάσκαλος του Zen, Thich Nhat Hahn, με την καταπληκτική του πραγματεία για το πώς να αγαπάμε – ένα συναίσθημα βαθύτατα δυσάρεστο στο πλαίσιο των πολιτιστικών μας μύθων, που παρουσιάζουν την αγάπη ως κάτι που συμβαίνει σε εμάς παθητικά και τυχαία, κάτι το οποίο μας συλλαμβάνει προ εκπλήξεως και που μας χτυπάει σαν βέλος, παρά ως μια δεξιότητα που επιτυγχάνεται με την ίδια εμπρόθετη πρακτική όπως οποιαδήποτε άλλη επιδίωξη των ανθρώπινων επιτευγμάτων.
Η αποτυχία μας να αναγνωρίσουμε αυτή την πτυχή της ικανότητας του να αγαπάμε, είναι ίσως ο πρωταρχικός λόγος για τον οποίο η αγάπη είναι τόσο αλληλένδετη με την απογοήτευση.
Αυτό εξετάζει στο αριστούργημα του 1956 «Η Τέχνη της Αγάπης» ο μεγάλος Γερμανός κοινωνικός ψυχολόγος, ψυχαναλυτής και φιλόσοφος Έριχ Φρομ (23 Μαρτίου 1900-18 Μαρτίου 1980), μια μελέτη της αγάπης η οποία παρουσιάζεται ως δεξιότητα που πρέπει να καλλιεργηθεί, όπως καλλιεργούν οι μαθητές τις δεξιότητές τους για να γίνουν άριστοι καλιτέχνες, απαιτώντας έτσι από τον ασκούμενο τόσο γνώση όσο και προσπάθεια.
Ο Φρομ γράφει:
Αυτό το βιβλίο… θέλει να δείξει ότι η αγάπη δεν είναι ένα συναίσθημα στο οποίο μπορεί αληθινά να παραδοθεί ο καθένας, ανεξάρτητα από το επίπεδο ωριμότητάς του. Θέλει να πείσει τον αναγνώστη ότι όλες οι προσπάθειές του για αγάπη είναι στα όρια της αποτυχίας, εκτός αν προσπαθήσει να αναπτύξει πιο ενεργά και τη συνολική του προσωπικότητα, ώστε να επιτύχει έναν ουσιαστικό προσανατολισμό.
Η ικανοποίηση στην ατομική αγάπη, δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς την ικανότητα του ατόμου να αγαπάει και το διπλανό του και βέβαια, δεν μπορεί να επιτευχθεί και χωρίς αληθινή ταπεινοφροσύνη, θάρρος, πίστη και πειθαρχία. Σε μια κουλτούρα που τα χαρακτηριστικά αυτά είναι σπάνια, η επίτευξη της ικανότητας για αγάπη παραμένει σπάνιο επίτευγμα.
Κράτα με σφιχτά
Ο Φρομ θεωρεί στρεβλωμένη την αντίληψή μας για την αγάπη:
Οι περισσότεροι άνθρωποι εστιάζουν στο πρόβλημα της αγάπης κυρίως ως το πώς να αγαπηθούν, αντί να εστιάζουν στο πώς να αγαπούν οι ίδιοι, δηλαδή στις ικανότητές τους να αγαπούν. Ως εκ τούτου, το πρόβλημα τίθεται ως προς το πώς να αγαπηθούν, πώς να γίνουν αξιαγάπητοι.
Οι άνθρωποι πιστεύουν ότι η αγάπη είναι εύκολη, αλλά στην πραγματικότητα είναι δύσκολο να βρούμε το σωστό αντικείμενο της αγάπης ή να αγαπηθούμε από αυτό. Η δυσκολία αυτής της θέσης οφείλεται σε διάφορους λόγους, οι οποίοι βασίζονται στην ανάπτυξη της σύγχρονης κοινωνίας. Ένας λόγος είναι η τεράστια αλλαγή που συνέβη στον 20ο αιώνα όσο αφορά στο σεβασμό για την επιλογή του αντικειμένου της αγάπης.
Η εμμονή μας για την επιλογή του αντικειμένου αγάπης, υποστηρίζει ο Fromm, έχει προκαλέσει ένα είδος σύγχυσης μεταξύ της αρχικής εμπειρίας του έρωτα και της μόνιμης κατάστασης της αγάπης ή αλλιώς θα μπορούσαμε να πούμε στην παγίωση της αγάπης, κάτι που ο Στένταλ έλεγε πριν από έναν αιώνα περίπου στη θεωρία του για την «κρυστάλλωση» του έρωτα. Ο Φρομ μιλά για τον κίνδυνο να κάνουμε λάθος όταν θεωρούμε ότι ο ενθουσιασμός του έρωτα, είναι η ουσία της αγάπης:
Δύο άνθρωποι που ήταν ξένοι, όπως όλοι μας, έριξαν ξαφνικά τον τοίχο ανάμεσά τους και ένιωσαν κοντά, ένιωσαν να γίνονται ένα, έζησαν αυτή τη στιγμή της “συνάντησης”, η οποία είναι μία από τις πιο αναζωογονητικές και συναρπαστικές εμπειρίες στη ζωή.
Είναι ακόμα πιο υπέροχο και αξιοθαύμαστο για τα πρόσωπα που έχουν μείνει απομονωμένα στη ζωή τους, χωρίς αγάπη. Αυτό το θαύμα της ξαφνικής οικειότητας, συχνά διευκολύνεται αν συνδυάζεται με ή προκαλείται από σεξουαλική έλξη και ολοκλήρωση.
Ωστόσο, αυτός ο τύπος αγάπης, από τη φύση του δεν διαρκεί. Τα δύο πρόσωπα αρχίζουν να γνωρίζονται καλά, η οικειότητα τους φθείρει το μαγικό χαρακτήρα του έρωτα, μέχρι που φτάνουν στον ανταγωνισμό, τις απογοητεύσεις, την αμοιβαία πλήξη η οποία και σκοτώνει ό,τι έχει απομείνει από τον αρχικό ενθουσιασμό.
Ωστόσο, στην αρχή του έρωτα τους δεν τα γνωρίζουν όλα αυτά: στην πραγματικότητα, θεωρούν την μαγεία του παραμυθιού, τη στιγμή που είναι «τρελοί» ο ένας για τον άλλον, σαν την απόδειξη της έντασης της αγάπης τους, ενώ κάτι τέτοιο στο τέλος μπορεί να αποδείξει το βαθμό της προηγούμενης μοναξιάς τους.
Δεν υπάρχει σχεδόν καμία δραστηριότητα και κανένα εγχείρημα, το οποίο να ξεκινά με τέτοιες τεράστιες ελπίδες και προσδοκίες και όμως, να αποτυγχάνει τόσο τακτικά όσο η αγάπη
Ο μόνος τρόπος να μειώσουμε το ιστορικό της αποτυχίας, υποστηρίζει ο Φρομ, είναι να εξετάσουμε τους λόγους που μας οδήγησαν στην παρέκκλιση των πεποιθήσεών μας για την αγάπη και της πραγματικότητας όταν αγαπήσαμε. Αυτή η εξέταση, πρέπει να περιλαμβάνει την αναγνώριση της αγάπης ως μια πρακτική και όχι ως μια αδικαιολόγητη χάρη. Ο Φρομ γράφει:
Το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνουμε είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι η αγάπη είναι τέχνη, όπως και η ζωή είναι τέχνη. Αν θέλουμε να μάθουμε πώς να αγαπάμε, πρέπει να προχωρήσουμε με τον ίδιο τρόπο που πρέπει να προχωρήσουμε αν θέλουμε να μάθουμε οποιαδήποτε άλλη τέχνη, όπως μουσική, ζωγραφική, ξυλουργική ή την τέχνη της ιατρικής ή της μηχανικής.
Ποια είναι τα απαραίτητα βήματα για την εκμάθηση οποιασδήποτε τέχνης; Η διαδικασία εκμάθησης μιας τέχνης μπορεί να χωριστεί σε δύο μέρη: το ένα μέρος είναι η κατάκτηση της θεωρίας και το άλλο η κατάκτηση της πρακτικής. Αν θέλω να μάθω την τέχνη της ιατρικής, πρέπει πρώτα να γνωρίζω τις αρχές του ανθρώπινου σώματος και για τις διάφορες ασθένειες.
Όταν όμως έχω, μόνο αυτή τη θεωρητική γνώση, δεν είμαι καθόλου ικανός στην τέχνη της ιατρικής. Θα γίνω δάσκαλος σε αυτή την τέχνη μόνο μετά από μια σπουδαία πρακτική, μέχρι τη στιγμή που τα αποτελέσματα της θεωρητικής μου γνώσης και τα αποτελέσματα της πρακτικής μου να μεταβολίζονται σε ένα: στη διαίσθησή μου, στην ουσία της κατάκτησης οποιασδήποτε τέχνης.
Τι σημαίνει η επιλογή του συντρόφου μας
Αλλά, εκτός από την εκμάθηση της θεωρίας και της πρακτικής, υπάρχει ένας τρίτος παράγοντας απαραίτητος για να κατακτήσει κανείς οποιαδήποτε τέχνη: η κατάκτηση της τέχνης πρέπει να είναι ένα ζήτημα απολύτου ενδιαφέροντος. Δεν πρέπει να υπάρχει τίποτε άλλο στον κόσμο πιο σημαντικό από την τέχνη που σας αφορά. Αυτό ισχύει για τη μουσική, την ιατρική, την ξυλουργική και για την αγάπη.
Και ίσως εδώ βρίσκεται η απάντηση στο ερώτημα του γιατί οι άνθρωποι στην κοινωνία μας προσπαθούν τόσο σπάνια να μάθουν αυτή την τέχνη, παρά τις προφανείς αποτυχίες και προσπάθειές τους. Παρά τη βαθιά επιθυμία για αγάπη, όλα σχεδόν τα άλλα θεωρούνται πιο σημαντικά από την αγάπη: η επιτυχία, το κύρος, τα χρήματα, η εξουσία… σχεδόν όλη η ενέργεια μας χρησιμοποιείται για την εκμάθηση του τρόπου επίτευξης αυτών των στόχων και σχεδόν κανένας δεν προσπαθεί για να μάθει την τέχνη της αγάπης.
Στο υπόλοιπο βιβλίο της διαχρονικά εξαιρετικής «Τέχνης της Αγάπης», ο Φρομ συνεχίζει να διερευνά τις παρανοήσεις και τα πολιτιστικά ψεύδη που μας κρατούν μακριά από την κατοχή αυτής της υπέρτατης ανθρώπινης ικανότητας, περιγράφοντας τόσο τη θεωρία όσο και την πρακτική της, με εξαιρετική εμβάθυνση στην πολυπλοκότητα της καρδιάς του ανθρώπου.
Πηγή: Aπόδοση: Χρύσα Καριεντίδου, Ψυχολόγος
https://www.psychologynow.gr/arthra-psyxologias/sxeseis/agapi-erotas/i-texni-tis-agapis-ti-mas-krata-makria-apo-to-na-mathoume-na-agapeme/
O έρωτας ακροβατεί ανάμεσα σε όνειρο και πραγματικότητα
Ο έρωτας είναι συναίσθημα μοναδικό, μπορεί να διεισδύσει σε κάθε κύτταρο της καρδιάς μας και να ανάψει μία φλόγα που κανείς και τίποτα δεν μπορεί να τη σβήσει.
Σε αυτό το άρθρο, θα μελετήσουμε τη σύνδεση του έρωτα ανάμεσα σε αυτό που ο καθένας φαντάζεται ότι θα βιώσει όντας ερωτευμένος και στην πραγματικότητα που επιφυλάσσει τις δικές της εκπλήξεις.
Πριν ξεκινήσουμε μία νέα γνωριμία ή πριν δημιουργήσουμε μία καινούργια σχέση χρειάζεται να έχουμε αποδεχτεί πρώτα απ’ όλα τον ίδιο μας τον εαυτό. Να μας αγαπήσουμε, να μας αποδεχτούμε άνευ όρων για αυτό ακριβώς που είμαστε. Κάτι τέτοιο δηλώνει ότι έχουμε δουλέψει προσωπικά με τον εαυτό μας, έχουμε επενδύσει στην αυτογνωσία μας προσφέροντας πρώτα σε εμάς τον απαραίτητο σεβασμό και άνευ όρων αποδοχή.
Προσδοκίες στις σχέσεις
Κατά τον ίδιο τρόπο, μπορούμε να προσφέρουμε αυτή την αποδοχή και στους άλλους ανθρώπους γύρω μας. Μία παγίδα – κίνδυνος, η οποία συχνά πλήττει τις διαπροσωπικές σχέσεις είναι οι υψηλές προσδοκίες που δημιουργούν οι σύντροφοι ο ένας για τον άλλον και πολλές φορές δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Δεν είναι λειτουργικό να δημιουργούμε την προσδοκία μιας τέλειας σχέσης ή ενός τέλειου συντρόφου γιατί κάτι τέτοιο είναι τελείως ουτοπικό και δεν μπορεί να βιωθεί πραγματικά. Κανείς δεν είναι τέλειος όπως ούτε και εμείς οι ίδιοι και αυτή ακριβώς είναι η ομορφιά της ζωής. Το γεγονός δηλαδή ότι μπορούμε να είμαστε ανοιχτοί, μπορούμε να είμαστε ευάλωτοι και να αποκαλύψουμε εμπειρίες που μας πλήγωσαν ή πτυχές της προσωπικότητάς μας που επιθυμούμε να εξελίξουμε. Αυτή είναι η ομορφιά της ανθρώπινης αυθεντικής επικοινωνίας και εξέλιξης.
Χέρι-χέρι με τρυφερότητα και ζεστή αγκαλιά οι σύντροφοι μπορούν να βιώσουν την καθημερινότητα με ευγνωμοσύνη, χαρά και να εξελιχθούν όσο το δυνατόν καλύτερα.
Οι υψηλές προσδοκίες εγκλωβίζουν τους συντρόφους.
Όταν κάποιος αισθάνεται ότι υπάρχει ένας υψηλός πήχης, τον οποίο χρειάζεται να υπερβεί τότε καταπιέζεται, αγχώνεται και λειτουργεί ψυχαναγκαστικά τόσο για τον ίδιο του τον εαυτό όσο και για την σχέση σαν ολότητα και ενότητα.
Καθένας χρειάζεται να απολαμβάνει την ελευθερία να μπορεί εκφραστεί και να ξεδιπλώσει αυτό που πραγματικά είναι στη σχέση χωρίς να καταπιέζεται να λειτουργεί μέσα σε συγκεκριμένα αυστηρά κουτάκια και πλαίσια.
Συντροφική συμμαχία
Είναι σημαντικό να χτιστεί η συντροφική συμμαχία, να αισθάνεται δηλαδή ο κάθε σύντροφος ότι στο πρόσωπο του άλλου βλέπει έναν διαθέσιμο ενεργητικό ακροατή, έναν υποστηρικτή- έναν σύμμαχο ζωής. Έναν άνθρωπο δηλαδή που τον αγαπά και μπορεί να τον υποστηρίξει με σεβασμό και αποδοχή σε κάθε φάση της ζωής του, δίνοντάς του αγάπη, τρυφερότητα και στοργή.
Από την άλλη πλευρά, ο έρωτας δεν είναι δεδομένος. Χρειάζεται δουλειά και αμοιβαία προσπάθεια και από τους δύο συντρόφους. Πολλές φορές η καθημερινότητα είναι ισοπεδωτική, οι επαγγελματικές και κοινωνικές υποχρεώσεις είναι εξαιρετικά απαιτητικές και οι δύο σύντροφοι είναι καλό να είναι επάγρυπνοι και να φροντίζουν τη μεταξύ τους διαπροσωπική σχέση τροφοδοτώντας τη με όμορφες στιγμές.
Καθετί όμορφο χρειάζεται προσπάθεια για να μπορέσει να ανθίσει, να ευωδιάσει και να αποδώσει καρπούς. Ακριβώς το ίδιο συμβαίνει και με τον έρωτα.
Το ασυνείδητο στις διαπροσωπικές σχέσεις
Ένα σημαντικό ζήτημα είναι το κομμάτι της εξερεύνησης του ασυνείδητου. Στις διαπροσωπικές σχέσεις λόγω της εγγύτητας και της οικειότητας που αναπτύσσεται μεταξύ των συντρόφων ουσιαστικά αναβιώνει ο δεσμός προσκόλλησης που αναπτύχθηκε στους συντρόφους με τους φροντιστές τους κατά τη διάρκεια της παιδικής τους ηλικίας.
Όταν ένα παιδί ανατράφηκε με ασφαλή τύπο προσκόλλησης λαμβάνοντας αγάπη, στοργή και συναισθηματική διαθεσιμότητα και στο μέλλον στις διαπροσωπικές του σχέσεις με τον σύντροφό του θα αισθάνεται ότι αξίζει να εισπράξει και να δώσει αγάπη, τρυφερότητα και αμοιβαία εμπιστοσύνη.
Σε περίπτωση όμως που έχει αναπτυχθεί ανασφαλής τύπος προσκόλλησης τότε είναι πιθανόν η/ο σύντροφος να μην εμπιστεύεται τον άνθρωπο που έχει επιλέξει να συμπορευτεί, να βιώνει ανασφάλειες ή φόβους εγκατάλειψης.
Οι άνθρωποι πολλές φορές πηγαίνουν σε αυτό το μοτίβο των σχέσεων που τους είναι γνώριμο, οικείο από την παιδική τους ηλικία και όχι σε αυτό που επιθυμούν ουσιαστικά.
Όταν κάποιος αισθάνεται ότι επαναλαμβάνει στις σχέσεις του το ίδιο μοτίβο δυσλειτουργικών σχέσεων, παραδείγματος χάριν εάν επιλέγει ανθρώπους οι οποίοι είναι συναισθηματικά μη διαθέσιμοι, είναι σημαντικό να εξερευνήσει με την βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας, πώς να κάνει συνειδητές και λειτουργικές για εκείνον επιλογές και στον τομέα της συντροφικότητας.
Υγιή όρια διαπροσωπικών σχέσεων
Ο έρωτας μπορεί να κυριεύσει τον νου και την καρδιά του ανθρώπου χρειάζεται όμως προσοχή στην τήρηση υγιών ορίων στις διαπροσωπικές σχέσεις.
Τα όρια διασφαλίζουν σεβασμό στην επικοινωνία των συντρόφων. Σε καμία περίπτωση δεν έχει δικαίωμα κάποιος να ασκήσει βία εις βάρος του άλλου για να μπορέσει να την κρατήσει ή να τον κρατήσει κοντά του ή να προσπαθεί εξαναγκαστικά να αλλάξει τον άλλον.
Η συντροφικότητα είναι φυτώριο αγάπης, υγιούς συνύπαρξης και χαράς, μέσα από το οποίο οι άνθρωποι μπορούν να τροφοδοτούν τη ζωή τους με όλα αυτά τα ευχάριστα και αναζωογονητικά συναισθήματα.
Για να βιώνεται όμως η συντροφικότητα σε ένα υγιές και λειτουργικό πλαίσιο είναι απαραίτητη η αμοιβαία προσπάθεια ούτως ώστε το συναίσθημα του έρωτα να ανθίσει και να χαρίσει καρπούς.
Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου
Ολυμπία Μαρία Ποντίκη - Σύμβουλος Ψ.Υγείας
•
•
•
Ψυχοθεραπεύτρια. - Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, Σύμβουλος γάμου οικογένειας και τέκνων.
5/10/26
Η ανθρώπινη φύση
Η ανθρώπινη φύση είναι το σύνολο των έμφυτων, βασικών χαρακτηριστικών, ενστίκτων, ψυχολογικών διεργασιών και βιολογικών ιδιοτήτων που καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι σκέφτονται, νιώθουν και συμπεριφέρονται. Περιλαμβάνει τόσο τις γνωστικές ικανότητες (νους) όσο και τις συναισθηματικές αντιδράσεις, ενώ αποτελεί αντικείμενο μελέτης της φιλοσοφίας, της ψυχολογίας και της βιολογίας. Βασικές Προσεγγίσεις για την Ανθρώπινη ΦύσηΒιολογική/Εξελικτική Οπτική: Περιλαμβάνει τα γενετικά χαρακτηριστικά και τις εξελικτικές προσαρμογές που διαμορφώνουν ένστικτα και νευρολογικές διεργασίες. Φιλοσοφική Οπτική: Ο Αριστοτέλης τόνιζε τον ρόλο του νου και της αγωγής για την επίτευξη της ευδαιμονίας. Άλλες θεωρίες, όπως του Hobbes, εστιάζουν στις ανάγκες, τον πόνο και τις απολαύσεις ως κινητήριες δυνάμεις. Ψυχολογική Οπτική: Εστιάζει στο ασυνείδητο, τις βασικές ανάγκες, την προσωπικότητα και την αυτοπραγμάτωση (Freud, Jung, Maslow).Κοινωνική/Πολιτισμική Οπτική: Εξετάζει πώς η ανατροφή (nurture) και το περιβάλλον διαμορφώνουν τη συμπεριφορά Χαρακτηριστικά της Ανθρώπινης ΦύσηςΣυναισθήματα και Αντιδράσεις: Συμπεριλαμβάνει την ικανότητα για αγάπη, μίσος, φόβο και χαρά, καθώς και την τάση για επιδίωξη ηδονής και αποφυγή πόνου.Συνείδηση και Λογική: Ο άνθρωπος διακρίνεται για την ικανότητα σκέψης και αυτοεπίγνωσης.Συμπεριφορικά Πρότυπα: Κοινά στοιχεία όπως η απληστία, η γενναιοδωρία, η κοινωνικότητα και η τάση για μάθηση. Η ανθρώπινη φύση δεν είναι στατική• αποτελεί μια δυναμική αλληλεπίδραση βιολογικών προδιαθέσεων και περιβαλλοντικών επιρροών που εξελίσσεται. (Προεπισκόπηση ΑΙ).
Ποια είναι η ανθρώπινη φύση; Στέφανος Γκογκόρνας
Ο όρος «ανθρώπινη φύση» αναφέρεται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ανθρώπινου είδους. Αυτά περιλαμβάνουν τον τρόπο που ο άνθρωπος σκέφτεται, νιώθει και συμπεριφέρεται και είναι χαρακτηριστικά που θεωρούμε ότι υπάρχουν στον άνθρωπο εγγενώς. Πολλές είναι οι απόψεις που έχουν διατυπωθεί και που διατυπώνονται ως προς το τι είναι και τι δεν είναι ανθρώπινη φύση. Και όταν κάποιος θεωρεί ότι ορισμένες πράξεις εμπίπτουν στην ανθρώπινη φύση και κάποιες άλλες όχι, στην ουσία χαρακτηρίζει τις δεύτερες ως αφύσικες και μη ανθρώπινες. Τι είναι λοιπόν φυσικό και τι όχι; Είναι άραγε στη φύση του ανθρώπου η κακία και ο εγωκεντρισμός ή ο άνθρωπος γεννιέται καλός και η κοινωνία τον διαφθείρει; Είμαστε από τη φύση μας ανταγωνιστικοί και εργαζόμαστε σκληρότερα όταν έχουμε προσωπικό κίνητρο ή είμαστε αποτελεσματικότεροι και πιο ικανοποιημένοι όταν συνεργαζόμαστε και δουλεύουμε για έναν κοινό σκοπό; Είναι στην ανθρώπινη φύση το έγκλημα και η βία ή μήπως η συμπόνια και η κατανόηση; Είναι κάποιες ανθρώπινες φυλές από τη φύση τους ανώτερες από κάποιες άλλες; Είναι φυσικό να είναι κανείς χριστιανός, βουδιστής, μουσουλμάνος ή άθεος; Είμαστε από τη φύση μας μονογαμικοί ή πολυγαμικοί; Η ετεροφυλοφιλία είναι φυσιολογική και η ομοφυλοφιλία αφύσικη; Είμαστε από τη φύση μας παμφάγοι ή χορτοφάγοι; Είναι στην ανθρώπινη φύση ο σύγχρονος αστικός τρόπος ζωής ή πρέπει να γυρίσουμε σε έναν τρόπο ζωής με λιγότερη τεχνολογία; Πολύ συχνά οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τις γνώμες τους για το τι ανήκει και τι όχι στην ανθρώπινη φύση για να δικαιολογήσουν τις επιλογές τους. Αν είναι φυσικό το άλφα και αφύσικο το βήτα, αισθάνεται κανείς περήφανος που κάνει το άλφα και πιστεύει ότι δικαιούται να επιτεθεί σε όσους κάνουν το βήτα. Οτιδήποτε κάνει ο άνθρωπος όμως, είναι στην ανθρώπινη φύση. Το DNA ενός τροφοσυλλέκτη homo sapiens που έζησε πριν πενήντα χιλιάδες χρόνια στην Αφρική είναι κατά 99% όμοιο με το DNA ενός σχεδιαστή μόδας που έζησε πριν πενήντα χρόνια στο Μιλάνο. Ποιος από τους δύο έζησε σύμφωνα με την ανθρώπινη φύση; Και οι δύο. Ανάλογα με την εποχή και τον τόπου γεννηθήκαμε οι απόψεις μας για το πώς πρέπει να ζούμε και πώς να μη ζούμε διαφέρουν, οι κοινωνικές δομές και οι πολιτικές συνθήκες αλλάζουν, η συλλογική μας γνώση εξελίσσεται. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει φυσικό και αφύσικο, υπάρχει συνηθισμένο και σπάνιο, ηθικά αποδεκτό και απαράδεκτο, νόμιμο και παράνομο, οικείο και ξένο. Και αυτές οι κρίσεις δεν υπάρχουν εκ των προτέρων, δεν είναι θεϊκές εντολές και ούτε βέβαια σύμφωνες ή όχι με την ανθρώπινη φύση. Είναι προϊόντα μάθησης, μίμησης, επιβολής και γνώσης. Κάποτε θεωρούταν φυσικό όσοι έχουν μαύρο δέρμα να είναι ιδιοκτησία όσων είχαν λευκό δέρμα. Σήμερα θεωρείται φυσικό ότι όλοι οι άνθρωποι πρέπει να μοιράζονται ίσα δικαιώματα. Κάποτε ήταν φυσικό να γίνονται θυσίες ζώων για να εξευμενιστούν οι θεοί. Σήμερα είναι φυσικό να προσευχόμαστε για να μας ακούσει ο Θεός. Ανθρώπινη ήταν η φύση και του Αθηναίου πολίτη και του Πέρση βασιλιά και του Ινδού γιόγκι και του Αμερικάνου χίπη και του χριστιανού σταυροφόρου. Η ανθρώπινη φύση περισσότερο από οτιδήποτε άλλο είναι εύπλαστη και προσαρμοστική. Αν ένας άνθρωπος εκπαιδευτεί κατάλληλα μπορεί να γίνει γιατρός, αθλητής, αρχιτέκτονας, καλλιτέχνης, αστροφυσικός ή δολοφόνος. Αν ένα μωρό εγκαταλειφθεί στη ζούγκλα και μεγαλώσει εκεί, η συμπεριφορά του μετά από λίγα χρόνια θα μοιάζει περισσότερο στα τριγύρω ζώα παρά σε ανθρώπους. Αυτό δεν σημαίνει ότι όταν γεννιόμαστε είμαστε άγραφες πλάκες. Όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται διαφορετικοί, έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και πλούσια γενετική κληρονομιά από τους προγόνους τους. Μπορεί να έχουν προδιάθεση και ταλέντο για κάποιες συγκεκριμένες δραστηριότητες και όχι για κάποιες άλλες, υψηλότερα ή χαμηλότερα επίπεδα της μίας ή της άλλης ορμόνης στο αίμα τους, μεγαλύτερη ή μικρότερη ευαισθησία στα εξωτερικά ερεθίσματα και διαφορετικά στοιχεία ιδιοσυγκρασίας. Τα στοιχεία με τα οποία γεννιόμαστε αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον στο οποίο γεννιόμαστε και συνδιαμορφώνουν την προσωπικότητά μας και τελικά τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές μας. Και όλα ανήκουν στην ανθρώπινη φύση η οποία έχει απεριόριστο αρι θμό πιθανών εκφράσεων και εκδηλώσεων και επιτρέπει στον καθένα από εμάς να ζει τη ζωή του με έναν μοναδικό και ανεπανάληπτο τρόπο.
https://www.gnosiaki-psychotherapeia.com/post/2018/01/29/
Η ανθρώπινη φύση: Ένα Παράδοξο της Ύπαρξης με ελαττώματα και χαρίσματα
Η ανθρώπινη φύση είναι ένα από τα πιο σύνθετα και πολυδιάστατα θέματα που απασχολούν τη φιλοσοφία, την ψυχολογία, τη βιολογία και τις κοινωνικές επιστήμες. Είναι ένας συνδυασμός βιολογίας, ενστίκτων, συναισθημάτων, λογικής και πολιτισμικών επιρροών, που καθορίζουν τη συμπεριφορά και τις επιλογές του ανθρώπου.
Η ανθρώπινη φύση είναι γεμάτη αντιθέσεις. Στα χαρίσματα και στις αρετές που χαρακτηρίζουν τον άνθρωπο, αντιπαρατίθενται οι αδυναμίες και τα ελαττώματά του. Αυτά τα στοιχεία, άλλοτε εμφανή και άλλοτε κρυμμένα, επηρεάζουν τη συμπεριφορά, τις σχέσεις και την εξέλιξή μας.
Τι είναι η ανθρώπινη φύση
1. Βιολογικός Ορισμός
Σύμφωνα με τη βιολογία, η ανθρώπινη φύση είναι το σύνολο των γενετικών και εξελικτικών χαρακτηριστικών που κληρονομούμε και επηρεάζουν τη συμπεριφορά και τις ανάγκες μας. Η εξέλιξη μέσω της φυσικής επιλογής έχει διαμορφώσει τα ένστικτα, τις συναισθηματικές αντιδράσεις και τις νευρολογικές διεργασίες που μας καθορίζουν.
2. Ψυχολογικός Ορισμός
Στην ψυχολογία, η ανθρώπινη φύση αναφέρεται στις βασικές γνωστικές και συναισθηματικές διαδικασίες που διαμορφώνουν την προσωπικότητα και τις αντιδράσεις μας. Οι θεωρίες του Freud, του Jung και του Maslow επιχειρούν να εξηγήσουν την ανθρώπινη φύση μέσα από το ασυνείδητο, τις ανάγκες και την αυτοπραγμάτωση.
3. Κοινωνιολογικός Ορισμός
Από κοινωνιολογική σκοπιά, η ανθρώπινη φύση είναι προϊόν πολιτισμικών και κοινωνικών επιρροών. Ο κοινωνικός κατασκευαστισμός υποστηρίζει ότι η συμπεριφορά μας διαμορφώνεται από τις κοινωνικές νόρμες και τους θεσμούς, και όχι μόνο από έμφυτα χαρακτηριστικά.
Στην ουσία η ανθρώπινη φύση διαμορφώνεται δυναμικά από τη συνεχή αλληλεπίδραση των παραπάνω.
Ορισμένα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης φύσης
1. Ενσυναίσθηση & Συμπόνια
Η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε και να μοιραζόμαστε τα συναισθήματα των άλλων είναι ένα θεμελιώδες στοιχείο της ανθρώπινης ύπαρξης.
2. Αναζήτηση Γνώσης & Περιέργεια
Ο άνθρωπος έχει έμφυτη την ανάγκη να μαθαίνει και να ανακαλύπτει, γεγονός που τον οδήγησε στην εξέλιξη των επιστημών και του πολιτισμού.
3. Φιλοδοξία & Επιδίωξη της Επιτυχίας
Η επιθυμία για βελτίωση και πρόοδο είναι εγγενής σε κάθε άνθρωπο, αν και μερικές φορές οδηγεί σε ανταγωνισμό και συγκρούσεις.
4. Ανασφάλεια & Φόβος
Οι αβεβαιότητες και οι φόβοι είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης, επηρεάζοντας τις αποφάσεις και τις αντιδράσεις μας.
5. Ανάγκη για Σύνδεση & Κοινωνικότητα
Ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ον και η ανάγκη του για επικοινωνία και αλληλεπίδραση είναι καθοριστική για τη συναισθηματική του ευεξία.
Η Σύγκρουση Μεταξύ Ενστίκτων & Λογικής
Η ανθρώπινη φύση χαρακτηρίζεται από τη διαρκή σύγκρουση μεταξύ των ενστικτωδών τάσεων και της λογικής σκέψης. Από τη μία, τα βασικά μας ένστικτα μάς ωθούν στην επιβίωση, ενώ από την άλλη, η λογική και η ηθική μας επιτρέπουν να αναπτύσσουμε ανώτερες αξίες και να επιδιώκουμε μια πιο δίκαιη κοινωνία.
Ορισμένες αδυναμίες & ελαττώματα που μαστίζουν την ανθρωπότητα
1. Αλαζονεία & Υπερηφάνεια
Η υπερβολική αυτοπεποίθηση και η υποτίμηση των άλλων μπορεί να οδηγήσουν σε συγκρούσεις και απομόνωση.
2. Ζήλια & Φθόνος
Η συνεχής σύγκριση με τους άλλους δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα και υπονομεύει τις διαπροσωπικές σχέσεις.
3. Φόβος & Ανασφάλεια
Ο φόβος της αποτυχίας ή της απόρριψης εμποδίζει την προσωπική ανάπτυξη και εξέλιξη.
4. Οκνηρία & Αδράνεια
Η αποφυγή ευθυνών και η αναβολή δράσης και κινητοποίησης για σημαντικά ζητήματα μειώνει τις δυνατότητες επίτευξης ατοιμικών και συλλογικών στόχων.
5. Οργή, επιθετικότητα & αυτοκαταστροφικότητα
Ο ανεξέλεγκτος θυμός και η βία διαταράσσουν την κοινωνική ειρήνη και καταστρέφουν ανθρώπινες σχέσεις.
6. Αχαριστία & Εγωισμός
Η έλλειψη εκτίμησης προς τους άλλους και η εμμονή με το ατομικό συμφέρον υπονομεύουν τη συνεργασία και την αλληλεγγύη.
7. Ψεύδος & Υποκρισία
Η εξαπάτηση και η έλλειψη ειλικρίνειας δημιουργούν δυσπιστία και καταστρέφουν την αξιοπιστία των ανθρώπων.
Πώς να αντιμετωπίσουμε ελαττώματα & αδυναμίες
Η αναγνώριση των ελαττωμάτων μας είναι το πρώτο βήμα προς την αυτοβελτίωση. Η αυτοκριτική, η αποδοχή των λαθών μας και η προσπάθεια για αλλαγή είναι ζωτικής σημασίας για την εξέλιξή μας ατομικά, αλλά και συλλογικά.
Ας δούμε και ορισμένα ρητά που επισημαίνουν κάποιες όχι και τόσο εμφανείς ανθρώπινες ατέλειες.
Σχόλιο συντάκτη: Εντυπωσιακή θεώρηση που επιβεβαιώνεται πανηγυρικά από την ιστορία της ανθρωπότητας εώς σήμερα! Η ταπεινή μου επισήμανση αφορά το γεγονός ότι υπάρχουν σήμερα προσεγγίσεις που δε θεωρούν τα ανθρώπινα πάθη ως αδιαπέραστα, παγιωμένα, ανίκητα και μη αναστρέψιμα.
Η πιθανή ευρύτερη εφαρμογή των προσεγγίσεων αυτών που έχουν να κάνουν με την ψυχολογία και τις νευροεπιστήμες φυσικά, ίσως μπορεί να επιφέρει κάποτε μια διαφορετική εξέλιξη της ανθρώπινης ιστορίας προς το θετικότερο. Αδιανόητο για την εποχή του ευφυούς αυτού στοχαστή και ακόμη και σήμερα μακρινό όνειρο. Τα όνειρα επιτρέπονται ακόμη σωστά; Σ.Κ.
************
Όλοι είναι ιδιοφυίες. Όμως αν κρίνεις ένα ψάρι από την ικανότητά του να σκαρφαλώσει σε ένα δέντρο, θα ζήσει όλη του τη ζωή πιστεύοντας ότι είναι ηλίθιο. Albert Einstein
Ποια είναι η βασική φύση του ανθρώπου;
Όλες οι μελέτες του ανθρώπου από την ιστορία μέχρι τη γλωσσολογία και την ψυχολογία αντιμετωπίζουν το εξής ερώτημα; Αν, σε τελική ανάλυση, είμαστε προϊόντα κάθε είδους εξωτερικών παραγόντων ή αν, σε πείσμα των διαφορών μας, έχουμε κάτι που μπορούμε να το ονομάσουμε κοινή ανθρώπινη φύση, δια της οποίας μπορούμε να αναγνωριστούμε ως ανθρώπινα όντα.
Οι θεωρητικοί της προσωπικότητας τολμούν να καταπιαστούν με αυτό το πολυδιάστατο ερώτημα και δίνουν τις δικές τους φιλοσοφικές ερμηνείες για τη βασική φύση των ανθρώπων, υιοθετώντας αρκετά διαφορετικές μεταξύ τους απόψεις σχετικά με τις ιδιότητες της ανθρώπινης φύσης.
Διαφορετικές προσεγγίσεις για τη φύση του ανθρώπου
Σε κάποιες θεωρίες λοιπόν οι άνθρωποι παρουσιάζονται ως λογικά όντα, δηλαδή εξηγούν λογικά τον κόσμο, σταθμίζουν κέρδη και ζημίες των ενεργειών και των εναλλακτικών τους και συμπεριφέρονται βάσει αυτών των λογικών υπολογισμών τους. Από αυτή την άποψη, οι ατομικές διαφορές αντανακλούν κυρίως διαφορές στις διεργασίες της σκέψης, στις οποίες βασίζονται και οι υπολογισμοί τους. Άλλες προσεγγίσεις βλέπουν τον άνθρωπο ως έναν ζωώδη οργανισμό που διέπεται κυρίω
Τις τελευταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα πολύ δημοφιλής, για την κατανόηση του ατόμου, ήταν η θεωρία του υπολογιστή, η οποία έβλεπε τους ανθρώπους ως επεξεργαστές πληροφοριών που αποθηκεύουν και αξιοποιούν συμβολικές αναπαραστάσεις, όπως ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής επεξεργάζεται και αποθηκεύει πληροφορίες.
Η έννοια του εαυτού στις νεότερες προσεγγίσεις για την προσωπικότητα
Ωστόσο υπάρχουν και προσεγγίσεις που μας εισάγουν στην έννοια του εαυτού ως προνόμιο του είδους μας και της ανθρώπινης μας φύσης και ως κάτι που μας διαχωρίζει από τα υπόλοιπα όντα.
Σε αυτές τις νεότερες προσεγγίσεις, η προσωπικότητα με την οποία εμφανίζεται το άτομο μπορεί να οριστεί ως το σύνολο των αντιλήψεων, των πεποιθήσεων και κυρίως των αμυνών του, που συχνά δεν επιτρέπουν στον πραγματικό Εαυτό με κεφαλαίο, να αναλάβει τα ηνία. Σαφώς, για όλες αυτές τις πληροφορίες, το άτομο δεν έχει συνειδητή επίγνωση, ωστόσο όλες αυτές οι κατασκευασμένες πεποιθήσεις μοιάζει να βασίζονται σε λανθασμένες ερμηνείες στις οποίες έχει καταλήξει το άτομο, ερμηνείες που ποτέ δεν αναθεωρεί στην πορεία, όσο και αν αλλάζουν οι συνθήκες της ζωής του. Δηλαδή ακόμα και αν περνούν δεκαετίες, το άτομο εξακολουθεί να ερμηνεύει τα γεγονότα με τον ίδιο τρόπο χωρίς να λαμβάνει υπόψιν του τα καινούρια δεδομένα ή τη μεροληψία που επιδεικνύει.
Όσο πιο μεγάλη ψυχική δυσφορία βιώνει το άτομο τόσο περισσότερο φαίνεται να δυναμώνουν οι σκέψεις του που του δείχνουν προς την αντίθετη κατεύθυνση, μακριά από την πραγματική πηγή του πόνου. Προς μια κατεύθυνση λοιπόν, που οδηγεί σε έναν «πετυχημένο» αντιπερισπασμό προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η κατασκευασμένη πεποίθηση δεν θα αποκαλυφτεί γιατί εάν αποκαλυφθεί θα αποκαλυφθεί και ο πόνος που τη συνοδεύει, ένας πόνος που εσφαλμένα θεωρείται δυσβάσταχτος.
Φαίνεται ότι το άτομο δεν αντιδρά στο παρόν αλλά στο παρελθόν
Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να φτάνει στον χωρισμό από κάποια ερωτική σχέση, η οποία οδηγούσε σε αρκετά προβλήματα και σε καμία περίπτωση δε χαρακτηρίζονταν από ουσιαστική επικοινωνία, ασφάλεια ή απλά από τη χαρά της συνύπαρξης και της συνοδοιπορίας μεταξύ των δύο μερών της. Ωστόσο, ένα χαρακτηριστικό της σχέσης ήταν ο εκρηκτικός και ακραίος σαρκικός πόθος, αυτός που σχεδόν καταβροχθίζει τον άλλον και που δημιουργεί τη ψευδαίσθηση της οικειότητας, του ταιριάσματος και δυστυχώς τη ψευδαίσθηση της αγάπης. Ο χωρισμός λοιπόν βιώνεται ως το τέλος του κόσμου, ως το απόλυτο κενό και επιπλέον μπορεί το βίωμα αυτό να συνοδεύεται από πληθώρα παραπλανητικών αρνητικών σκέψεων που έχουν ένα και μοναδικό σκοπό να οδηγήσουν στην επανασύνδεση. Και όταν αυτή η επανασύνδεση συμβεί, για ακόμα μια φορά η αυθεντικότητα του ατόμου θυσιάζεται στο βωμό της σχέσης. Ποιας όμως σχέσης;
Μια ερώτηση κλειδί που μπορεί να αποκαλύψει πολλά θαμμένα μυστικά, στο βωμό των οποίων δημιουργούνται πολλές στρεβλώσεις της αυτοαντίληψης μας.
ε τη βοήθεια λοιπόν ενός ευαισθητοποιημένου και καλά καταρτισμένου ειδικού, αυτό που συνήθως αποκαλύπτεται είναι η ύπαρξη ενός μικρού και πληγωμένου παιδιού που δεν μπόρεσε ποτέ να γείρει συναισθηματικά στον ώμο μιας γονεϊκής φιγούρας, δεν μπόρεσε ποτέ να χορτάσει συναισθηματική ασφάλεια γύρω από τα πρόσωπα φροντίδας του και πάντα περιμένει το πρόσωπο αυτό που θα του προσφέρει τον κόσμο ολόκληρο, δηλαδή τη χαρά, το νόημα, τη δημιουργικότητα, την απόλυτη ηδονή, την ενέργεια, το σκοπό και την πληρότητα. Για αυτό το λόγο, όταν το άτομο χάνει τη σχέση στο παρόν ο πόνος είναι αφόρητος, η σύγχυση είναι καθηλωτική και το κενό δυσβάσταχτο.
Μόνο που το άτομο αντιδρά στο παρελθόν και όχι στο παρόν. Δεν το γνωρίζει όμως αυτό.
Αυτό που βιώνει είναι θυμός προς το άλλο πρόσωπο, αίσθημα αδικίας, εγκατάλειψης και εξαπάτησης και κυρίως μια έντονη ανάγκη να αλλάξει το άλλο πρόσωπο προκειμένου να πληροί τα κριτήρια που θα τους επιτρέψουν να ζήσουν για πάντα μαζί και ευτυχισμένοι. Αυτό το μικρό και πληγωμένο παιδί λοιπόν φαίνεται πως δημιουργεί κατ’ επανάληψη τέτοιες σχέσεις στη ζωή του, προκειμένου να καταφέρει να κερδίσει τη σχέση, αυτή την πρωταρχική συναισθηματική σχέση που δε μπόρεσε να γευτεί και να χορτάσει όπως του άξιζε και όπως προτάσσει η ανθρώπινη του φύση.
Έτσι, τα χαρακτηριστικά που τον έλκουν πραγματικά στο άλλο πρόσωπο δεν είναι αυτά που νομίζει και αυτά που θα αναφέρει πρώτα-πρώτα σε ένα τρίτο πρόσωπο, αλλά τα χαρακτηριστικά εκείνα που προσομοιάζουν στο πρωταρχικό άτομο φροντίδας, εκείνα τα χαρακτηριστικά που υπονομεύουν τελικά τη σύναψη ουσιαστικού και ώριμου δεσμού. Μοιάζει το άτομο να κάνει απεγνωσμένες προσπάθειες να κερδίσει αυτόν τον πρώτο-πρώτο δεσμό που ποτέ δεν ολοκληρώθηκε στη ζωή του, προκειμένου να προχωρήσει ελεύθερα προς τη συναισθηματική ενηλικίωση.
Όταν το ασυνείδητο κυριαρχεί
Όλα αυτά όμως συμβαίνουν σε ασυνείδητη βάση και όσο το περιεχόμενο των σκέψεων μας που καθορίζουν τη συμπεριφορά μας βρίσκονται στη σφαίρα του ασυνειδήτου, εμείς βιώνουμε μια ανισχυρότητα απέναντι στις αντιδράσεις μας και στις επιλογές που κάνουμε.
Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι στερούμαστε την πρόσβαση στην αλήθεια και στον αληθινό μας Εαυτό.
Προκειμένου να γνωρίσουμε τον ένα και μοναδικό Εαυτό μας χρειάζεται να αποκαλύψουμε την αλήθεια και τη πηγή των αδιεξόδων μας. Χρειάζεται να κατανοήσουμε ότι η φύση μας δεν είναι ελαττωματική αλλά ότι οι πραγματικοί λόγοι που κάνουμε τις επιλογές που κάνουμε και ο λόγος που λειτουργούμε όπως λειτουργούμε, μπορεί να μας οδηγούν σε καταστροφές και υπαρξιακά αδιέξοδα στη ζωή μας, αλλά κατά κάποιον τρόπο αυτά τα πρότυπα συμπεριφοράς και τα πρότυπα της σκέψης μας, έχουν δημιουργηθεί προκειμένου να μας προστατέψουν από τις ερμηνείες που δώσαμε γύρω από αυτές τις πρώιμες τραυματικές εμπειρίες.
Δηλαδή εάν μπορέσουμε να νιώσουμε συμπόνοια προς αυτές τις πτυχές μας θα πάψουμε να προσπαθούμε να αποτάξουμε αυτά τα πονεμένα μας κομμάτια που εργάζονται τόσο σκληρά για να μας προστατέψουν. Αυτοί οι φίλοι μας προστάτες, όμως, έχουν το μειονέκτημα ότι δε μαθαίνουν ποτέ από τις καινούριες εμπειρίες και έτσι παραμένουν εγκλωβισμένοι στο παρελθόν και μαζί με αυτούς και εμείς. Όταν όμως τους προσεγγίζουμε με συμπόνοια, ενδιαφέρον και γνησιότητα είναι πρόθυμοι να μας δείξουν από τι μας προστατεύουν και ακόμα να δείξουν εμπιστοσύνη στον Εαυτό μας να αναλάβει τα ηνία.
Τι πιστεύουν οι διάσημοι θεωρητικοί
Σύμφωνα με αρκετούς νεότερους θεωρητικούς όπως ο Carl Rogers, Richard Schwartz, Gabor Mate και άλλους, όλη η παραπάνω δουλειά, μπορεί να μας αποκαλύψει έναν Εαυτό που είναι κοινός στους ανθρώπους και αποτελεί την ενδότερη μας φύση. Υπάρχει κάτι βιολογικά δοσμένο που περιμένει να αναλάβει τα ηνία της ηγεσίας μας. Δεν φθείρεται, δεν αλλοιώνεται και μπορεί σχετικά εύκολα να βγει στην επιφάνεια σε όλους τους ανθρώπους. Το μόνο κουράγιο που χρειάζεται κάποιος είναι να μπει στη διαδικασία να το κάνει.
Σύμφωνα λοιπόν με αυτούς τους θεωρητικούς, την κλινική τους εμπειρία, αλλά και πρόσφατες έρευνες που πλαισιώνουν αυτά τα ευρήματα, ο Εαυτός έχει συγκεκριμένες ποιότητες όπως αυτή της διαύγειας, του γνήσιου ενδιαφέροντος για τον εσωτερικό και εξωτερικό κόσμο, της συμπόνοιας, της δημιουργικότητας, της ηρεμίας, της αυτοπεποίθησης, του θάρρους και της πηγαίας ανάγκης για ουσιαστική ένωση με τους άλλους.
Το μυστικό είναι να αλλάξουμε οπτική απέναντι σε εμάς τους ίδιους.
Για παράδειγμα όταν αντιμετωπίζουμε κάποιο είδος φόβου, χρειάζεται να μην είμαστε εχθρικοί απέναντι στην ύπαρξη του και να μη λειτουργούμε με μίσος απέναντι του, αλλά να διαθέτουμε λίγο από τον πολύτιμο χρόνο μας προκειμένου να τον γνωρίσουμε και να τον κατανοήσουμε. Και αυτός είναι ένα από τα παιδιά μας και μάλιστα ένα αποκληρωμένο μας παιδί, που εργάζεται σκληρά για να κερδίσει την προσοχή μας και εάν είμαστε αρκετά συμπονετικοί μαζί του θα είναι πέρα για πέρα πρόθυμος να μας δείξει τι είναι αυτό που προστατεύει από τη συνειδητή μας επίγνωση, για να μην πονέσουμε παραπάνω.
Ίσως ο Ντα βίντσι όταν φιλοτεχνούσε το αριστούργημα του Μόνα Λίζα, είχε καταφέρει να λειτουργεί μέσα από τον αυθεντικό και δημιουργικό του εαυτό, αυτόν τον εαυτό π ου μπόρεσε να μεταφέρει σε εμάς το απαλό, μητρικό, ερωτικό και τόσο καθηλωτικό βλέμμα της Μόνα Λίζα. Αυτό το βλέμμα που κάποιοι θεωρούν ότι είναι δικό του, άλλοι της μητέρας του, αλλά το ουσιαστικό είναι ότι είναι ένα βλέμμα που σε συνοδεύει και σε ενώνει μαζί του.
Ίσως η λέξη "recovery" σημαίνει ακριβώς αυτό το πράγμα: επανακτώ αυτό που υπάρχει ήδη εκεί κι έχω χάσει την επαφή μαζί του, δηλαδή την επαφή με τον εαυτό μου και τη πραγματική μου φύση.
_Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου
Δήμητρα Καλογεροπούλου
Ψυχολόγος, απόφοιτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Τμήματος Ψυχολογία
Ιχνηλάτες της ανθρώπινης φύσης: αυτοεκτίμηση αυτογνωσια
Ιχνηλάτες της ανθρώπινης φύσης: αυτοεκτίμηση αυτογνωσια: Η αυτογνωσία και η αυτοεκτίμηση είναι οι πυλώνες της ψυχικής ισορροπίας, συνδέοντας τη βαθιά κατανόηση του εαυτού (ποιος είμαι) με την αποδο...
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)














